کاوه و فریدون
دو نیمهٔ حق
کاوشی در دو منشأ مشروعیت در شاهنامه. کاوه «حقِ ناشی از رنج و مظلومیت» را دارد — او لحظهٔ «نه» گفتن به ظلم است. فریدون «حقِ ناشی از فرّه و مشروعیت آسمانی» را دارد — او لحظهٔ «آری» گفتن به نظم نو است. هیچیک بدون دیگری کامل نیست. این کتاب رابطهٔ این دو نیمه را میکاود و از دل آن، یک نظریهٔ سیاسی اسطورهای دربارهٔ «منشأ مشروعیت» بیرون میکشد.
«کاوه آتشی است که ظلم را میسوزانَد — فریدون نوری است که راه را نشان میدهد.»
شش فصل در باب دو نیمهٔ حق
از کارگاه آهنگری تا تخت شاهی. از درفش چرمین تا تاج کیانی. این کتاب داستان دو مرد نیست — داستان دو منشأ مشروعیت است که تنها با هم «حق» را کامل میکنند.
- فصل یکم کاوه کیست؟ یک آهنگر چگونه قهرمان ملی شد؟
- فصل دوم فریدون کیست؟ فرّه از کجا میآید و چرا بدون کاوه ناقص است؟
- فصل سوم درفش کاویانی: لوگوی پیوند یک تکه چرم چگونه نماد مشروعیت شد؟
- فصل چهارم سه نوع «حق» در شاهنامه حقِ آسمانی، حقِ انسانی، حقِ پهلوانی.
- فصل پنجم فقدان لوگوس مجسم چرا شاهنامه یک «عقل مطلق متجسد» ندارد؟
- فصل ششم چرا کاوه نماد شد و فریدون نه؟ دگردیسی یک نماد در حافظهٔ جمعی ایرانیان.
روش این کتاب
این کتاب نیز مانند دو کتاب پیشین این پروژه، بر پایهٔ هرمنوتیک تطبیقی شاهنامه نوشته شده — با تفکیک سه سطح: دادهٔ متنی، تفسیر هرمنوتیکی، و فرضیهٔ تطبیقی.
مطالعهٔ بیشتر دربارهٔ روش کتاب ←این کتاب، یک دعوت است
این دستگاه فکری، کامل نیست. یک چارچوب تفسیری است، نه یک دگم.
سید ابوالفضل موسوی